Subtlemob op het Open Innovatie Festival 2012

Het Open Innovatie Festival 2012 vroeg SETUP om nogmaals de subtlemob te doen tijdens het festival. Naast de uitvoering bood SETUP ook een workshop aan om te leren hoe je een subtlemob maakt.

Embed

  1. De tweede uitvoering van ‘Verbroken Verbinding’ vond plaats op 28 november. Zoiets blijft spannend. Wie doet er mee? Komt iedereen wel? Is Utrecht Centraal nog steeds heel? Als organisator is het misschien nog wel spannender dan als deelnemer. Gelukkig levert de waarde van de spanning en stress zich uit in het contrast met de opluchting die volgt aan het eind van de uitvoering. De opluchting bij het zien van de blije gezichten van de spelers, en de opluchting dat mensen de weg wisten te vinden naar de naborrel ondanks de plotselinge stortbui. Alsof de hemel nog even het laatste stukje drama mee wilde leveren.


    Maar we gaan eerst weer terug naar 19.35u. Tussen de stromen van honderden reizigers op Utrecht Centraal, kwamen er tientallen andere mensen langzaam in beweging. De oplettende observeerder zag een groep vrouwen licht georchestreerd lopen met een plastic tas, terwijl een groep mannen ogenschijnlijk de vrouwen volgden. De mensen zijn toch op komen dagen. Gelukkig maar. De spelers hadden dezelfde gedachte; gelukkig maar, ik ben niet alleen. Het is 19.45u. De subtlemob op Utrecht Centraal is vol in uitvoering, maar de honderden reizigers op het station merken er totaal niks van.


    Uiteraard verliep, zoals bij de eerste uitvoering in mei, niet alles vlekkeloos (lees hier het verslag van de eerste uitvoering). De charme van een subtlemob zit voor een groot gedeelte in de onvoorspelbaarheid. Het wordt uitgevoerd in een openbare ruimte, dus je rekent altijd op onvoorziene omstandigheden. Helaas betekent dit ook dat er mogelijk ineens een enorm schot zit op de plek waar de vrouwelijke spelers zich moeten verzamelen. Opvallend is dat in de praktijk voor de spelers hier niks verkeerd gaat, want zij wisten niet wat er hoorde te gebeuren. Hieruit blijkt maar weer eens hoe het semi-gecontroleerde subtlemob format juist ten voordele van de subtlemob-maker kan werken.

  2. De naborrel

    Het is 20.00u geweest. Langzaam druppelen de deelnemers vanuit de stromende regen het Huis aan de Werf binnen. Meteen verschijnen er vele blikken en kreten van herkenning. "Ik probeerde steeds oogcontact met jou te maken!". Voor de meeste spelers was het vrij snel duidelijk wie hun medespelers waren. Tijdens de subtlemob blijf je toch altijd wel met één voet in de dagelijkse werkelijkheid, en terwijl de stemmen en de muziek door de koptelefoon je oren instromen, ben je toch ook op zoek naar anderen zoals jij.
  3. De subtlemob is er op gericht om een andere laag in de werkelijkheid te creëren. Niet door dwingende kracht, maar -if you will- subtiel. Door dicht bij de dagelijkse werkelijkheid te staan, geleiden wij de spelers de andere laag in. Bijna zonder dat ze echt doorhebben. Eén van de deelnemers merkte achteraf op:"de stem sprak zoals ik zelf denk". Door met suggestieve en simpele structuren te werken, spreek je het inlevingsvermogen van de speler aan. Het is juist daarom dat de subtlemob een sterk effect heeft op de belevenis van de speler, die achteraf mogelijk beter blijven hangen in de herinnering.
  4. Workshop Open Source Subtlemob


    Tijdens het Open Innovatie Festival 2012 werd er ook een workshop gegeven door de makers van 'Verbroken Verbinding'. De subtlemob is geheel vanuit Open Source ideologie gemaakt, en in dit geval onder de BY-SA Creative Commons licentie. Dit betekent dat het product 'Verbroken Verbinding' en alle werkbestanden vrijelijk beschikbaar zijn voor gebruik, remix en distributie, zo lang de originele licentiegever (SETUP) maar vernoemd wordt. Het concept (intellectueel eigendom) 'subtlemob' is door de originele bedenker, Duncan Speakman, al vrijelijk beschikbaar gesteld, waardoor wij er volledig in gesteund werden om er zelf ook één te maken. De bestanden van 'Verbroken Verbinding' zijn hier te vinden: Subtlemob bestanden

  5. Subtlemob workshop (OIF2012)
    Subtlemob workshop (OIF2012)
  6. De workshop ging van start met een korte uitleg over de subtlemob zelf. De subtlemob lijkt qua vorm vrij veel op reeds bekende kunstvormen, zoals belevingstheater, flashmob, film en audiotours. Wat maakt het zo anders dan al deze voorbeelden? Ons antwoord was intimiteit. Anders dan alle soortgelijke kunstvormen, speelt de subtlemob nadrukkelijk in op de intimiteit van de ervaring. Anders dan bij een flashmob, is een subtlemob juist niet opvallend voor niet-deelnemers. Het is gericht op de persoonlijke ervaring van de speler. Doordat de speler van te voren expliciet bewust gemaakt wordt dat hij 'onzichtbaar' moet blijven en er voor moet zorgen dat hij niet opgemerkt wordt door buitenstaanders, trekt hij de ervaring ook dichter naar zichzelf. 
  7. De leden van het kernteam van het subtlemob project hadden ieder een verhaal voorbereid over hun eigen discipline. Dongwei Su begon met het introduceren van het concept van een subtlemob en vertelde het verhaal en motivatie van SETUP om een subtlemob te maken. Daarna volgde Babette Heeren over haar ideeën en ervaringen bij het scriptschrijven. Vervolgens kwamen Joep Vermolen en Mark IJzerman met hun verhalen over sound-design voor een subtlemob.Naast de nodige didactische inleidingen in ieders disciplines, werd er veel aandacht besteed aan ieders persoonlijke ervaring bij het maken van de subtlemob. De makers zijn in vaardigheid en denkwijze opgeleid vanuit reeds bestaande kunstvormen, waarvan film het meeste raakvlak bood met hun werk aan de subtlemob. Daarom werd ook (natuurlijkerwijs) in eerste instantie gekozen voor een werkwijze gebaseerd op filmmaken. Een subtlemob is echter niet hetzelfde als een film, en al snel kwamen de makers erachter dat sommige structuren en methoden uit het filmmaken niet van toepassing waren op een subtlemob. 
  8. Subtlemob workshop (OIF2012)
    Subtlemob workshop (OIF2012)
  9. Story vs Plot

    Bij de eerste versies van het script bleek Babette nog meer vanuit het filmmaken te denken dan ze doorhad. Net als bij een film is er een onderscheid tussen de story en het plot. Kort gezegd is de story wat er gebeurt, en het plot is hoe het gebeurt. Bij de eerste try-out bleek duidelijk dat het plot veel te complex was, en dat de spelers zich al snel te ver verwijderd voelden van het verhaal. Anders dan bij een film, kun je bij een subtlemob niet alles tot in de kleinste detail regisseren. De set is vrijwel volledig buiten je controle, de figuranten zijn nietsvermoedende vreemden, en de acteurs hebben het script nog nooit gelezen. Dus, hoe minder complex het plot (en story), hoe minder risico tot fouten in de uitvoering.  Hierdoor geef je meer ruimte aan de speler om de instructies te volgen, en je kunt meer ruimte geven aan de story. De kunst hierbij is het vinden van genoeg ruimte om er voor te zorgen dat het verhaal behoorlijk vrij interpreteerbaar is, zonder de speler volledig in vaagheid te laten verdrinken.

    Daarnaast bleek bij het schrijven dat het niet erg is om gebruik te maken van enkele cliché's. Het voordeel van cliché's in verhaalstructuren, is dat de meeste mensen hier al bekend mee zijn, dus je hoeft enkel te hinten naar de cliché en mensen gaan het al zelf invullen. Wanneer je zoiets meemaakt bij het kijken van een film, zul je waarschijnlijk snel verveeld raken, omdat je al weet wat je zometeen gaat zien. Bij een subtlemob is het essentiële verschil dat je het zelf zult gaan uitvoeren, wat een wereld van verschil maakt. 
  10. Subtlemob workshop (OIF2012)
    Subtlemob workshop (OIF2012)
  11. De sound-designers waren iets voorzichtiger met cliché's. Mark en Joep hebben beiden juist geprobeerd cliché's zo veel mogelijk te vermijden in hun muziekkeuze, gebaseerd op de overweging dat het contrast van rustige muziek bij 'actiescènes' juist een sterk spanningseffect kan hebben. Anders dan bij het scriptschrijven, is het sound-design veel meer impliciet. Bovendien leunt een subtlemob veel sterker op audio dan bij o.a. film en theater, omdat er minder gerekend kan worden op visuele ondersteuning. Daarom wordt er veel geëist van het empathisch vermogen van de sound-designer (en de subtlemob-maker in het algemeen) om het voorstellingsvermogen van de speler goed aan te sturen.
  12. Minutemob

    Na de presentaties werden de deelnemers zelf aan het werk gezet. Er werden twee groepjes gemaakt en ieder groepje kreeg enkele opdrachten om te werken met materiaal van de subtlemob 'Verbroken Verbinding', wat uiteindelijk uitliep op het maken van een eigen, kleine subtlemob.
    De verschillende opdrachten bestonden o.a. uit het analyseren en aanpassen van het script, en het zoeken van een stuk subtlemob en verschillende soorten muziek op toepassen in Ableton. 
  13. Subtlemob workshop (OIF2012)
    Subtlemob workshop (OIF2012)
  14. De deelnemers leerden hiermee te denken vanuit een subtlemob en konden meteen commentaar krijgen van de makers die waarschijnlijk dezelfde vragen ook gesteld hebben. Daarnaast kregen alle deelnemers een inleiding in het werken met Ableton, zodat ze een basis hebben om in de toekomst zelf te gaan werken aan een subtlemob. Iedereen pikte alles verbazingwekkend snel op, en wist al vrij indrukwekkende resultaten te produceren. Op basis van het goede werk, werd er besloten om ieder groepje een eigen 'minutemob' te laten maken. De ene groep kreeg de opdracht mee om te werken vanuit een meer actie/suspense-gericht thema, en de andere groep moest werken vanuit een meer dromerig thema. Na een korte brainstormsessie gingen de groepjes zelf de Oudegracht op om de locatie te verkennen. Daarna werd er een script geschreven, werden er voice-overs opgenomen, en muziek uitgekozen. In anderhalf uur hadden alle deelnemers het hele proces van het subtlemobmaken doorlopen, maar het waren uiteindelijk nog geen volledige producten. Het grootste gedeelte van het maakproces bestaat namelijk uit het constant uitproberen en bijschaven van de subtlemob, maar daar was in de workshop geen tijd voor. Het belangrijkste was dat alle deelnemers hadden ervaren wat het inhoudt om een subtlemob te maken, en de deelnemers hadden dit boven verwachting waargemaakt. Uiteraard volgde de workshop ook het open source gedachtegoed, en al het werk van de workshop is beschikbaar voor gebruik volgens het Creative Commons BY-SA licentie. Bekijk de bestanden hier: SETUP Open Source Subtlemob
  15. Subtlemob workshop (OIF2012)
    Subtlemob workshop (OIF2012)
  16. Subtlemob workshop (OIF2012)
    Subtlemob workshop (OIF2012)
Like
Share

Share

Facebook
Google+